laboratuvarda kullanılan malzemeler ve görevleri
a Laboratuvarlarda hiçbir şekilde diş hekimliği klinik hizmetlerinde kullanılan tıbbi cihaz, alet ve malzemeler bulundurulamaz, diş hekimliği klinik hizmetleri verilemez. b) Laboratuvarlarda, ağız ve diş sağlığı hizmeti veren sağlık kuruluşları ile diş hekimleri dışında hiç kimseden ücretli veya ücretsiz iş kabul
Laboratuvariçerisinde kullanılan malzemeler ile (önlük, eldiven vb.) dıarı çıkılmamalıdır. Laboratuvarda asla aka yapılmamalı, öğrenciler sadece çalıma zamanlarında laboratuvarda bulunmalıdır. Laboratuvarda bir eyler yiyip içmek, gıda maddelerini bulundurmak ve laboratuvarda bulunan malzemeleri bu
veplastik malzemeler, cam malzemelerin temizlenmesi ve yıkama çözeltileri, çözelti hazırlama, laboratuvarda kullanılan başlıca aletler, optik aletler. Laboratuvarda kullanılan cihaz ve cam malzemelerin kullanılması, çeşitli çözeltilerin hazırlanması, analiz yöntemleri ve sonuçların değerlendirilmesi. Standart
vesaklama koşullarına göre muhafaza edecek havalandırma sistemli, kilitlenebilir bir depo bulundurulur. Tüm kimyasal ve yedek malzemeler risk grupları esas alınarak etiketlenir ve listelenir. e) Laboratuvarda numunelerin muhafazası için uygun sıcaklık ve nem koşullarını sağlayan depo veya buzdolabı bulundurulur.
(8) Laboratuvarda ortaya çıkan atıklar, ilgili mevzuata göre ayrıştırılır, taşınır, geçici depolanır ve bertarafı sağlanır. (9) Laboratuvarda kullanılan yanıcı, yakıcı, boğucu ve patlayıcı gaz içeren gaz tüpleri bina dışında tekniğine uygun olarak havalandırılmak şartıyla muhafaza edilir.
Site De Rencontre 100 Gratuit France. Kimyasalların olmadığı bir laboratuvar düşünülemez. Çalışmalarımızın büyük çoğunluğu tehlike sınıfı değişkenlik göstermekle birlikte çeşitli kimyasallardan oluşur. Bu durumda kimyasalların kullanımı ve depolanması hem çalışma güvenliği hem de analiz güvenliği açısından oldukça önem kazanmaktadır. Bazı kimyasallar masum görünür. Ne zararı var ki? diyebilirsiniz. Bunun gibi bir durum oldukça sakıncalıdır. Bir kimyasalla çalışıyorsanız en masum görüneni bile kabusunuz olabilir. Masum gördüğünüz kimyasallarla yaşanan kazalar tehlikeli sınıfına giren kimyasallarla yaşanan kazalara oranla oldukça azdır. Bu durum kaza anında nasıl müdahale edileceğini bilememek gibi bir sorunu beraberinde getirir. İnsan doğası gereği, tehlikeyi önceden bilirse hemen önlem alır ve onu nasıl bertaraf edeceğini planlar. Ama masum görünüp tehlikeli olan karşısında nasıl tedbir alırız? Bunu bilmek pekte mümkün değil. En tehlikeli olan durum masum/zararsız gördüğümüz ama şartlar oluştuğunda çok büyük zararları olacak kimyasallardır. İşte bu tür durumların oluşmaması için laboratuvar ortamında çalışılan kimyasalların tümüne aynı hassasiyet ile yaklaşmak gerekir. Kimyasalların taşınması, depolanması ve kullanımı konusunda aynı özeni göstermeli ve bu kuralları açık bir şekilde belirlemeliyiz. Belirlenen kuralları rutin aralıklar ile çalışanlara eğitimler yoluyla hatırlatmalı ve alışkanlık kazandırmalıyız. Böylelikle kaza oranları azaltılacak ve meydana gelen kazalarda ise en az hasar ile durum bertaraf edilecektir. Tüm bunlara istinaden yazımızda laboratuvarda kimyasalların kullanımı ve depolanması hakkında genel bilgiler verilecektir. Bu konuda bilgiler vermeden önce şunu hatırlatmakta fayda var. Laboratuvarlarda kimyasalların kullanımı ve depolanması üzerine ülkemizde ve dünyada düzenleyici birçok yönetmelik mevcut. Genel hatları ile bu yönetmelikler gerekli düzenlemeleri yapmaktadır. Bu nedenle, ilk referans alınması gereken güncel yönetmeliklerdir. Yazımızda bu yönetmelikler ışığında tecrübeye dayalı kritik noktalar sunulacaktır. Laboratuvar kuralları sıklıkla güncellenen kurallar değildir. Bunları düzenleyen yönetmelikler de sıklıkla güncellenmez. Ancak güncel mevzuatları yıllık takip etmek, varsa revizyonları gerçekleştirmek ve ilgili personeli bu konuda bilgilendirmek gerekir. Ayrıca rutin eğitimler, kuralların bir çalışma kültürü haline gelmesinde oldukça faydalıdır. Gelelim laboratuvarda kimyasalların kullanımı ve depolanmasında dikkat etmemiz gerekenlere; 1. Doğru Kişisel Koruyucu Donanım KKD Seçimi; Yazımızın odak noktası kimyasalların kullanımı ve depolanması ancak bu uygulamaların başlangıcında doğru kişisel koruyucu donanım seçimi oldukça önemlidir. Kimyasallar kullanılırken ve depolanırken her daim bu koruyucu donanımlara ihtiyacınız olacak. Bu nedenle ilk sıraya bunu koyuyoruz. Çalışma alanınıza göre KKD’ler oldukça fazla değişkenlik gösterir. Bunları seçerken dikkat etmeniz gerekenler; Çalışmanızın niteliğini belirleyin. Kontaminasyon riskini belirleyin. Size ve çevrenize zarar verme ihtimali olan durumları belirleyin. Analizlerinde kullanılan kimyasallar ve sarflar ile seçilen KKD’lerin etkileşimlerini irdeleyin. Aslında temel yaklaşım, kişisel koruyucu ekipmanların kendinizi koruyabilme ve kullanırken çalışmalarınıza veya ortama zarar vermeyecek materyallerden yapılmış olmasıdır. Kullandığınız eldiven çalıştığınız kimyasalları geçiriyorsa bu size zarar verecektir veya eldiven kimyasalla reaksiyon verip kullandığınız sarf malzemeleri kontamine ediyorsa analizleriniz veya kullanılan kimyasallar etkilenecektir. Bu durumun önüne geçmek için yukarıda bahsettiğimiz maddeleri iyi değerlendirmeli ve en uygun olanı seçmelisiniz. 2. Güvenli Taşıma; Kimyasalları güvenli taşıma için öneriler; Gözle görünür bir şekilde tahribata uğramış, bozulmuş, çatlamış veya kapağı olmayan kimyasalları ve şişeleri asla bir yerden bir yere taşımayın. Bu gibi durumlarda laboratuvar sorumlunuza durumu bildirin ve aksiyon alınmasını sağlayın. Kimyasalları bir yerden bir yere taşırken daima uygun ve sızdırmaz ikincil bir kaba yerleştirin. Örneğin lt’lik korozif ve çözücü kimyasal bulunan bir cam şişeyi taşımak için plastik bir dış kap kullanın. Çok sayıda kimyasalı aynı anda taşımak için taşıyıcı uygun araçlar kullanın. Bu araç tekerleklerinin zemindeki ani yükseltilerden devrilmeden veya yan dönmeden geçebilecek yeterli büyüklükte olmalarına dikkat edin. Araçları kullanırken güzergahı tanıyın ve yolunuzun üzerinde engelleyici malzemeler varsa önceden kaldırın. Bu araçlar aynı zamanda ikincil tepsi görevi görüyorsa bu tepsilerin sızdırmaz ve kenarlarının yeterli yükseklikte olduğundan emin olun. Kimyasalları öğle yemeği ve ara mola giriş-çıkış saatleri gibi insan trafiğinin daha yoğun olduğu zamanlarda taşımayın. Eğer asansör kullanılacaksa tehlikeli kimyasalları yük asansörleri ile taşımaya özen gösterin. Bu mümkün değilse asansöre tek binmeye çalışın ve binmeden önce ve ara duraklarda kişileri uyararak taşıma işlemini bu şekilde gerçekleştirin. Kimyasalları kontrolsüz bir şekilde asla sahipsiz bırakmayın. Bir kimyasalı sizin olmadığınız bir alana bırakacaksanız o alanda olan sorumlu kişiyi ve diğer çalışanları bilgilendirin ve mümkünse bu kimyasalı bir kişiye zimmetleyin. 3. Kimyasalların Depolanması; Kimyasalların laboratuvar ortamında ve stok odalarında depolanması titizlik gerektirir. Doğru depolama ve kullanım oldukça önemlidir. Bunun için aşağıdakiler yapılmalıdır; Satın alınan tüm kimyasallar uygun kimyasal etiketi ile etiketlenmelidir. Açılış tarihi, açan kişi, son kullanma tarihi, saklama koşulları gibi kritik bilgiler etiket üzerinde muhakkak yer almalıdır. Kimyasalların bir birleri ile olan uyumluluk ilişkilerini iyi belirleyip doğru bir sınıflandırma yaparak depolayın. Stok odalarına ve laboratuvara bu uyumluluk sınıflandırma tablolarını asın. Her kullanımdan sonra kimyasalın kendi yerine bırakılmasını sağlayın. Uçucu toksik maddeleri havalandırmalı dolaplarda saklayın. Yanıcı ve patlayıcı kimyasalları yangın dayanımlı özel dolaplarda veya odalarda saklayın. Açık alanlarda az miktarda yanıcı sıvı bulundurulabilir. Bu limitler yönetmeliklerde belirtilmiştir. Uygun yönetmeliği iyice inceleyin ve bu limitleri uygulayın. Aşındırıcı kimyasallar için dolap içlerinde uygun dirençli ikincil kaplar kullanın. Bu dolapları korur ve aşınmadan kaynaklı kırılma nedeniyle dökülmeleri önler. Buhar çıkışını önlemek amacıyla şişelerin kapaklarını sıkıca kapatın. Buzdolabında saklanması gerekli kimyasalları uygun buzdolabında saklayın ve uygun şekilde etiketleyerek yerleştirin. Bu dolaplarda gıda ürünleri bulundurmayın. 4. Kimyasal Kullanımında Önleyici Faaliyetler; Kimyasalları laboratuvarda ve stok odalarında omuz seviyesinin üzerinde depolamayın veya laboratuvarda kullanım anında omuz seviyesinin üzerinde bulundurmayın. Kimyasalları ikincil bir kap olmadan zemine koymayın. Kimyasalları doğrudan güneş ışığından ve ısı kaynaklarından koruyun. Çekerocak içerisinde kimyasal saklamayın. Kullanım esnasında gerektiği kadar kimyasalı çekerocak içerisinde bulundurun ve işiniz bittiğinde yerine kaldırın. Yangın söndürme sistemi ile çakışmasını önlemek amacıyla dolap üstlerine kimyasal şişe ve diğer malzemeleri koymayın. Depolama amacı ile tezgah üstlerini kullanmayın. Tezgahlarda kimyasallar sadece kullanım esnasında bulunmalıdır. İşinizin bittiği kimyasalı hemen yerine kaldırın. Kimyasalların son kullanım tarihlerine dikkat edin. Uzun süre kullanılmayan ve son kullanma tarihi geçmiş tüm kimyasalları ortamdan uygun prosedürlerde uzaklaştırın. Uzun süre kullanılmayan kimyasal şişeleri tozlanır ve bu kontaminasyona yol açabilir. Tüm kimyasallar etiketlenmeli ve son kullanım tarihleri kesinlikle belirtilmelidir. Bu listeye tecrübenize ve teknik birikiminize dayanarak birçok madde ekleyebilirsiniz. Referans noktanız daima yönetmelikler olmakla birlikte laboratuvarınız için bunun gibi önleyici ve bilgilendirici dokümanlar hazırlayabilirsiniz. Genel hatları ile bu kurallara uyulduğunda daha güvenli ve verimli bir çalışma ortamı sağlamış olacaksınız. Unutmayın, “önlemek ödemekten daha ucuzdur” ve her zaman “güvenlik önceliktir“. Orhan ÇAKAN Kaynaklar; OSHA Hazard Communication Standard – Standard System for the Identification of the Hazards of Materials for Emergency Response, National Fire Protection Association, Publication 704. Prudent Practices in the Laboratory Handling and Disposal of Chemicals. National Research Council. National Academy Press. Washington, Latest edition.
Aşağıda kimya laboratuvarında kullanılan malzemeler neler olabilir kısaca olarak ele alacağız. Kimya, maddenin iç yapısı ve maddenin çevreyle olan ilişkisini inceleyen ve araştıran bir bilimdir. Bir bilim olduğu için deneysel yolların kullanıldığı bir alandır. Kimya bu nedenle laboratuvar deneylere de önem verir. Kimya laboratuvarı kurulurken her maddeden bulundurmak mümkün değildir. Kimya laboratuvarında, elementler, bileşikler, moleküller özel kaplarda korunur ve özel kaplarda deneyler gerçekleştirilir. Laboratuvardaki maddeler ve malzemeler çok değerli ve pahalı malzemelerdir. Bu nedenle çok dikkatli olarak kullanılması ve talimatlara uyulması gerekir. Kimya, laboratuvar deneylerinde çok dikkatli olmak gerekir. Kimya laboratuvarında kullanılan malzemeler, *Büret *Beher *Balon Joje *Erlen Mayer *Tartı *Spatül *Damlalık
Baget CamBaget,Kimya deneyleri sırasında çözeltileri karıştırmak için malzemeden HunisiHer laboratuvarda bulunmasa da büyük laboratuvarlarda bulunması zorunlu bir alettir..Steril EldivenSadece laborantların değil tüm sağlık personelinin sürekli kullanması gereken bir araçtır eldiven..Enjektör Belkide bir sağlık ocağındaki laborantın en çok kullandığı kan alma aracı enjektördür.. Kan alma pratiğiniz ne kadar iyi ise enjektöre o kadar sahip olursunuz ve hiç tedirgin olmazsınız
Biz kimyacıların laboratuvarda en çok çalıştığı işlerden birisi de çözelti hazırlamaktır. Kimyasal çözeltiler en az iki farklı maddenin homojen bir şekilde birleşmesi ile olurlar. Çözeltiler belirli derişimlerden oluşurlar. Derişim bir çözeltinin en önemli özelliklerden biridir. Hassas bir şekilde hazırlanması gereken kimyasal çözeltiler belirli hacimlere sahip ölçüm kapları ya da laboratuvar cam malzemeleri diye de adlandırabileceğimiz laboratuvar malzemeleri ile yapılırlar. Bunların yanı sıra laboratuvarda kullanılan ,laboratuvar aletleri, laboratuvar ekipmanları, laboratuvar sarf malzemeleri ve laboratuvar cihazları vazgeçilmez demirbaşlarıdır. Laboratuvar malzemeleri diye adlandırabileceğimiz yukarıda gördüğünüz görseller laboratuvar kullanılmak içindir. Laboratuvar malzemelerini kullanmayı bilmek bir kimyacının en asli görevidir. Cam malzemeler genellikle ölçülü kaplardır. Tabi bazıların amacı ölçüm değildir. Malzeme aktarımı içinde kullanılabilirler. Hassas bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Laboratuvar cam malzemelerinin bakımların düzenli yapılması, içerisinde uzun süreli kimyasal kalmamasına dikkat edersek , malzemelerin ömrünü uzatabiliriz. Çözelti hazırlamak için en çok kullanılan laboratuvar malzemeleri , büret, mezür, erlen , huni, pipet, puar, terazi, balon joje olarak sayabiliriz. Yapacağımız çözeltiye göre bu laboratuvar malzemeleri değişebilir. Büret ; Analizlerde titrasyon işlemi yapmak için kullanılan hassas laboratuvar cam malzemedir. Uzun , üzerinde hassas hacimlere sahip farklı mililitrelerde musluklu malzemelerdir. Beher ; genellikle kimyasal malzeme aktarımı ve karışımlar için kullanılırlar. Yaklaşık hacimleri gösterdikleri için hassas laboratuvar malzemeleri değildirler. Çeşitli hacimlere sahiptirler. Cam beherler olduğu gibi, plastik beher ve kulplu plastik beher çeşitleri de mevcuttur. Cam beherler ısıya dayanıklıdırlar. Pipet ; en çok kullanılan hacimli ölçüm kaplarından biridir. Farklı mililitrelerde hacimleri vardır. Sıvıların aktarılmasında ve hacimlerinin ölçülmesinde kullanılır. Balon jojeler ; çözelti hazırlamak için kullanılan laboratuvar cam malzemesidir. Balon jojeler belirli hacimleri vardır. Balon jojelerin hacim çizgileri vardır. Çözeltiler bu hacim çizgilerine göre hazırlanmalıdır. Puar ; Pipetlerle çalışırken çekilecek sıvı maddeleri güvenli olarak çekmek için kullanılırlar. Huni ; Kimyasal malzemelerin aktarımı için kullanılan laboratuvar cam ve sarf malzemeleridir. Terazi ; Çözelti hazırlamak için olmazsa olmaz laboratuvar cihazıdır. Hassas volümetrik ayarlı standart çözeltiler için 0,1 mg hassasiyetli Analitik hassas teraziler kullanılmalıdır. Diğer çözelti karışımları için 0,001 gr hassasiyetli hassas teraziler kullanılması tavsiye edilir. Laboratuvarda kullanabileceğimiz bir çok laboratuvar malzemeleri mevcuttur. Hassas çözeltiler hazırlamak, analizler yapmak için dikkatli ve düzenli olunması laboratuvar koşulları için önemlidir. Laboratuvar koşullarında çalışmak keyiflidir fakat bir o kadar da tehlikelidir. Bu nedenle lütfen laboratuvar güvenlik ekipmanlarınızı kullanmayı unutmayınız ! Blog yazılarımız devam edecektir. Özgün ve anlaşılır yazılarımızla okuyucularımıza yardımcı olabilirsek çok seviniriz. Asyalab çalışanları olarak Bilgiyi paylaşırız, paylaştıkça çoğalırız.
1- Kişisel Koruyucu Donanım Kullanın; Laboratuvar çalışmalarında kişisel koruyucu donanım en önemli ve hayati gerekliliktir. Unutmamak gerek, kendi sağlığınız ve güvenliğiniz önemlidir. Zamanımız kısıtlı, işler ise acil.. Evet, çalışma tempomuz bu şekilde olabilir. Önemli olanın her zaman bizim sağlığımız olduğunu, iyi iş çıkartmanın sağlıklı bir birey olmamızdan geçtiğini unutmamak gerek. Laboratuvar güvenliği denildiğinde ilk akla gelen hiç kuşkusuz kişisel güvenliktir. Bu nedenle koruyucu ekipmanlar laboratuvar çalışanlarının olmazsa olmazıdır. Bunları şöyle sıralayabiliriz; Önlük; Kimya laboratuvarlarında ihtiyacımız olan ilk koruyucu ekipman çalışma ortamına uygun bir önlük. Çalışma ortamlarımız farklı gereksinimlerde önlüklere ihtiyaç duyabilir. Bunun için laboratuvar yöneticileri ve çalışanları bu konuyu en iyi şekilde analiz edip en uygun önlüğü seçmelidir. Terlik; Ayağımızı dökülmelere ve diğer etkenlere karşı koruyabilecek özellikte bir terlik şarttır. Bir çok laboratuvarda ayakkabı ile veya ayakkabı üzerine galoş geçirilerek çalışılabilmektedir. Bunun çalışan açısından kolaylık sağlama gibi bir avantajı vardır. Fakat, uzun süre ayakta çalışan bir analist için koruyucu terlik kullanmamak vücut ve ayak sağlığında olumsuz etkiler doğurabilir. Çalışma ortamına uygun ortopedik ve konforlu bir terlik her zaman idealdir. Eldiven; Elimizi günlük aktivitelerin yaklaşık %90’ında kullanırız. Yemek yerken, konuşurken, yazarken, düşünürken, bir şeyler içerken… Bu nedenle elimizin kontamine olmaması oldukça önemli. Bunun yanında cildin kimyasallar ile temasını engellemek gereklidir. Cildin maruz kaldığı kimyasalların niteliği oldukça değişkendir. Cilt, yapısı gereği bir çok kimyasalı emebilir ve çok asidik veya bazik çözeltilerde tahriş olabilir. Biyolojik sıvılarla çalışırken bizi hasta edebilecek komtaminasyonlara sebebiyet verebilir. Tüm bunları düşündüğünüzde eldivenin hayati bir öneme sahip olduğu görülecektir. Yapılacak işin niteliğine göre eldivenler oldukça çeşitlidir. Nitril, lateks, sıvı gazlar ile çalışma, tamir, kesicilere karşı koruyucu eldivenler gibi bir çok eldiven çeşiti sayılabilir. İşin niteliğine göre doğru eldiveni seçmek hayati önem taşımaktadır. Kimya laboratuvarlarında kullanılan eldiven genellikle kimyasallara dayanıklı nitril eldivendir. Nitril eldivenler hava geçirmezler ve uzun süreli çalışmalar bu nedenle bir işkenceye dönüşür. Bir analist olarak beni en çok zorlayan koruyucu ekipmanın bu olduğunu söyleyebilirim. Buna rağmen tüm kişisel koruyucu ekipmanlar arasında en hayati olanı da budur. Analistin bu gereksinimin farkında olarak hareket etmesi önemlidir. Aksi durumlarda eldiven kullanımı analist için bir işkenceye, yöneticiler için de sürekli kontrol etmeleri gereken bir probleme dönüşür. Eldiven kullanımı kişisel güvenliğimiz kadar, çalışılacak ürünlerin ve ekipmanların güvenliği için de şarttır. Bazen ürünler bizi değil, biz ürünleri kontamine edebiliriz. Bu daha çok biyolojik numunelerde çalışırken karşılaşabileceğimiz bir durumdur. Bunun yanında insan dokusuna karşı oldukça hassas cihazlarla da çalışılabilir. Bu durumlar içinde eldiven çok önemlidir. Sonuç olarak, kendi sağlığımız ve analizimizin sağlığı için eldiven takmak oldukça önemli ve gereklidir. Hem sağlığınızı kaybetmemek, hem de iş kayıplarına uğramamak için eldiven kullanmayı ihmal etmeyin. Koruyucu yüz ve göz ekipmanları; İnsan yüzü laboratuvar çalışmalarında en savunmasız organdır. Vücudumuzun diğer yerlerinde bir kazaya maruz kaldığımızda müdahale şansımız daha kolay ve burada ki tedavi edilebilirlik daha esnek olabilir. Yüz ve göz için bu pek mümkün olmamaktadır. Göz insan vücudunun en hassas ve en korunmasız organıdır. Oluşabilecek bir kazada hemen müdahale şansımız oldukça sınırlıdır ve tedavi noktasında geri dönüşü olmayacak sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle çalışılan işin niteliğine göre gözümüzü veya tüm yüzümüzü koruyucu yüz ve göz ekipmanları kullanmamız gerekir. Çalışmalarımızı planlarken ihtiyaç duyacağımız ekipmanı öncesinden belirlemeli ve çalışmamıza böyle başlamalıyız. Toz veya gaz maskesi; Akut yolla alınacak gazlar veya toz partikülleri solunum yolu hastalıklarına sebep olmaktadır. Bu nedenle kullanılan kimyasalın niteliği önceden bilinmeli ve çalışma sırasında uygun maske muhakkak kullanılmalıdır. Maruz kalınacak doza göre kimyasallar bizi zehirleyebilir veya uzun sürede çeşitli hastalıklara sebebiyet verebilir. Sağlığımız için çalışmaya uygun maske kesinlikle kullanılmalıyız. 2- Kimyasalları Tanıyın; Kimyasallarla çalışmalarda kimyasalları tanımak oldukça önemlidir. Kimyasalları tanımanın en iyi yolu üzerindeki etiketi veya Güvenlik Bilgi Form’unu GBF okumaktan geçer. İyi bir analist iyi bir etiket okuyucusu olmalıdır. Bir etiketin üzerindeki güvenlik işaretlerini ve uyarılarını en iyi şekilde bilmeli ve algılamalıdır. İyi okunmuş ve anlaşılmış bir etiket ile iyi bir uygulama yapılabilir. İlk başlığımızda belirttiğimiz koruyucu ekipmanların kullanımı için iyi bir etiket okuması şarttır. Laboratuvarlarda ayrıca Güvenlik Bilgi Formlarının GBF bulunması bir zorunluluktur. Gün içerisinde ki yoğun tempodan ve rutin işlerin getirdiği sıradanlaşmadan kaynaklı çoğu kez bu formlar gözden kaçar. Okunmazlar veya kısmi olarak okunurlar. Oysa bir laboratuvar için bu formalar çalışma ortamının ve çalışanların güvenliği açısından oldukça önemlidir. Tavsiyem yıl içerisinde bir kaç defa laboratuvarlarda Güvenlik Bilgi Formaları’nın ve etiketlerin okunması için alışkanlık kazandırabilecek sunumlar yapılmalıdır. Bu sunumların belirli bir eğitmen tarafından değil de, bizzat kimyasalları kullanan analistler tarafından hazırlanması farkındalık yaratacağı için oldukça etkili olacaktır. 3- Kimyasalların Kullanımı; Katı ve sıvı kimyasallar laboratuvarlarımızda sıklıkla kullanılır. Bunların kullanımı çalışma ortamı, çalışan ve kullanılan analizler açısından oldukça önemlidir. Kimyasallar kullanılırken yukarıda belirttiğimiz kimyasalların tanınma kriterleri esas alınmalıdır. Öncelikle analist doğru kimyasalı, doğru şekilde kullanmalıdır. Sıvı kimyasallar çeker ocak içerisinde ve üzerinde belirtilen kullanım şartlarında kullanılmalıdır. Hiç bir kimyasal koklayarak test edilmemeli ve kimyasalın vücut ile temasından kaçınılmalıdır. Koku testi için parmak ucu ile şişeye uzak bir mesafeden rüzgarlama yöntemi ile kısa süreli bir test yapılabilir. Yinede böyle bir yöntem zorda kalmadıkça tercih edilmemelidir. Bazı kimyasallar az miktarlarda da olsa solunum yollarında ciddi hasarlar oluşturabilir. İşlerin yoğunluğu ve yetişmesi gereken analizler bizi gün içerisinde bazı detayları gözardı etmeye itiyor. Mesela pipet kullanımında puar tercih etmek yerine ağzımız ile pipetleme yöntemini tercih edebiliyoruz. Bu oldukça zararlı bir yöntemdir. Buharlaşma her ısıda olabildiği için laboratuvar koşullarında da sıvı kimyasallar belirli oranlarda buharlaşırlar. Uzun süre kapalı kalmış sıvı kimyasal açıldığında içeride biriken buhar havaya karışır, bir kısmı ise halen sıvı yüzeyine yakındır. Bu bir kaba aktarıldığında bir kısmı yine yüzeye yakın kalacaktır. Pipeti sıvıya daldırdığımızda içerisine buharlaşmış kimyasaldan dolacak ve ağzımızla havayı vakumladığımızda direkt kimyasalı solumuş olacağız. Diğer bir tehlike de kimyasalın yutulmasıdır. Buda ciddi problemlere yol açabilir. Bu nedenle ağız ile pipet kullanımı oldukça zararlıdır ve iyi puar kullanmayı öğrenmeniz gerekmektedir. Teknolojinin gelişmesi ile puarlar da çeşitlenmiş ve kullanımları oldukça pratik hale gelmiştir. Aynı nedenden kimyasallar yine çeker ocak içerisinde açılmalı ve hazırlanmalıdır. Bir çok kişinin analiz yaptığı ortamda herkes kimyasallarını çeker ocak dışında kullandığında ortama karışacak kimyasal buharının miktarını düşünün. Analistler her gün bu kimyasallara az oranda maruz kalarak uzun vadede sağlığını tehlikeye atmış olacaktır. Bu nedenle tüm çalışmalarımızda önce kendi sağlığımızı düşünmeliyiz. Bunu yaparsak dolaylı olarak tüm ekip arkadaşlarımızın sağlığını da korumuş oluruz. 4- Kaza Anında Yapılması Gerekenler; Olası bir kazada en temel kural paniğe kapılmamak ve seri hareket etmektir. Panik, yapılmış bir hatayı daha vahim bir noktaya götürebilir. Öncelikle kazadan hemen sonra sakin olunmalı ve kazanın mahiyetine göre hızlı bir müdahale sağlanmalıdır. Tabi bunun için laboratuvarda ki olası durumlar için önceden eğitimlerin alınması şarttır. 5- Kaza Sonrası Yapılması Gerekenler; Kaza sonrası durum kontrol altına alındıktan hemen sonra güvenlik bilgi formu incelenmeli ve en hızlı şekilde oluşan duruma müdahale edilmelidir. Eğer bir dökülme oluşmuşsa kimyasal uygun bertaraf kiti kullanılarak ortamdan prosedürüne uygun bir şekilde uzaklaştırılmalıdır. 6- Sürekli Eğitim; Eğitim iş kazalarının önlenmesi ve sağlıklı bir çalışma ortamının sağlanabilmezi için en gerekli konulardan biridir. Laboratuvar çalışmalarında kazaların önlenmesi için “Sürekli Eğitim” felsefesi şarttır. Dikkat edilirse eğitimden ziyade Sürekli Eğitim sözcüğünü kullandım. Her analiste işe girerken bir defa verilmiş ve bir daha hiç tekrarlanmamış eğitimlerden bahsetmiyorum. Bu eğitimin ne kuruma ne de analiste bir faydası yoktur. Eğitimlerin sürekli ve düzenli olması kazaların önlenmesinde hiç kuşkusuz etkili bir faktördür. Belirli periyotlarda tekrarlanmayan her eğitim unutulmaya mahkumdur. Unutulmasa bile rutin hale gelen uygulamalarda farkındalığı arttırmak açısından tazelenmesinde fayda vardır. Her analist için yılda en az 2 defa bu eğitimler düzenlenerek farkındalık oluşturulabilir. Böylelikle laboratuvar kazaları minimize edilebilir.
laboratuvarda kullanılan malzemeler ve görevleri
